Nadchodzi Prinsjesdag 2025

Zbliża się Prinsjesdag 2025: czego mogą spodziewać się przedsiębiorcy w 2026 roku (nieoficjalnie)

Prinsjesdag to moment, w którym rząd ogłasza kierunek zmian podatkowych i budżetowych na kolejny rok. Dla przedsiębiorców to zawsze sygnał, żeby zawczasu przejrzeć finanse, cenniki, umowy i plan inwestycji.

W tym roku, we wtorek 16 września, spodziewamy się pakietu rozwiązań, które – choć jeszcze nieoficjalne – rysują dość wyraźny obraz: wyższe obciążenia w podatku majątkowym (Box 3), dalsze ograniczanie ulg dla samozatrudnionych, zmiany w kosztach pracy oraz kilka korzystnych wyjątków dla innowacyjnych firm i zielonych inwestycji.

W obszarze rynku pracy zapowiadane są podwyżki płacy minimalnej dla młodych pracowników od 2027 roku. Stawki dla 20-, 19- i 18-latków mają zostać znacząco podniesione, a uczniowie w systemie bbl wreszcie otrzymają pełne minimum płacowe odpowiednie dla swojego wieku. Jednocześnie ma zacząć maleć możliwość potrącania z pensji kosztów zakwaterowania – od 2026 roku co roku o kolejne pięć procent. W tle toczą się również prace nad rozwiązaniami dotyczącymi zatrudniania pracowników spoza UE (z wyłączeniem wysoko wykwalifikowanych specjalistów), a także nad większą odpowiedzialnością pracodawców za sytuacje, w których pracownicy-migranci nie mają regularnego zakwaterowania. Te dwie ostatnie kwestie pozostają na razie niepewne, ale warto je śledzić, bo mogą wpłynąć zarówno na politykę rekrutacyjną, jak i na koszty operacyjne.

Zmiany dotkną także podatku od wynagrodzeń i benefitów. Dobre wieści są dla startupów i firm rosnących: opcje na akcje mają być opodatkowane dopiero w momencie sprzedaży, i to niżej niż dziś, co ułatwi konkurowanie o talenty. Pojawiają się również ułatwienia przy rowerach służbowych przechowywanych w tzw. hubach – bez dodatkowego opodatkowania po stronie pracownika. Z drugiej strony trwać ma systematyczne ograniczanie ulg dla samozatrudnionych: zelfstandigenaftrek ma spaść w 2026 roku, a w 2027 osiągnąć docelowy niski poziom, przy pozostawieniu niezmienionej ulgi dla startujących przedsiębiorców. Zapowiadana jest również nowa ustawa porządkująca ocenę relacji pracy (VBAR), która zastąpi DBA i wprowadzi domniemanie etatu przy stawkach poniżej około 36 euro za godzinę – to może zmienić sposób, w jaki firmy współpracują z podwykonawcami-zzp.

Dużo emocji budzi Box 3, czyli opodatkowanie majątku. Planowane jest podniesienie fikcyjnych stawek zwrotu oraz obniżenie kwoty wolnej, a do tego obniżona – w porównaniu do standardu – indeksacja progów i ulg podatkowych. W praktyce oznacza to realnie wyższe daniny dla posiadaczy oszczędności i portfeli inwestycyjnych. Pojawiają się też korekty przy wycenie mieszkań na wynajem: przy spełnieniu określonych warunków będzie można posłużyć się wartością rynkową, a dla najmu w rodzinie ma zniknąć dotychczasowa preferencyjna formuła. Dodatkowo zaostrzone mają zostać zasady dotyczące wypłat z polis emerytalnych (lijfrente), które utraciły warunki zwolnienia – tak, aby uniknąć nieopodatkowanych wypłat poza celem systemu.

W obszarze sukcesji przedsiębiorstw rząd zapowiada uszczelnienia przeciwko nadużyciom, w tym wydłużenie okresu oczekiwania na preferencje przy budowaniu majątku firmowego po osiągnięciu wieku emerytalnego oraz ograniczenie możliwości wielokrotnego korzystania z preferencji przy odkupie firmy. Jednocześnie ma być więcej elastyczności przy restrukturyzacjach wewnątrz grupy, o ile nie zmienia się faktyczne zaangażowanie właścicielskie. Preferencje sukcesyjne mają w większym stopniu koncentrować się na zwykłych udziałach z istotnym, co najmniej pięcioprocentowym, pakietem.

Zmiany dotkną także transportu i benefitów samochodowych. Zapowiadane jest zrównanie zasad opodatkowania nowych samochodów elektrycznych i spalinowych od 2026 roku, co oznacza koniec przewagi w bijtelling dla EV. W podatku drogowym dla aut bezemisyjnych ma utrzymać się istotna zniżka, ale skala obciążeń między dużymi elektrykami i dużymi samochodami spalinowymi zacznie się wyrównywać. Od połowy 2026 roku planowana jest także opłata drogowa dla ciężarówek za kilometr na autostradach i wybranych drogach, a dotychczasowe Eurovignet ma zostać wycofane. W obszarze aut służbowych od 2027 roku przewidywana jest dodatkowa, wysoka danina od korzyści prywatnego użytku samochodów spalinowych po stronie pracodawcy.

W VAT najwięcej mówi się o branży noclegowej. Od 2026 roku krótkoterminowe zakwaterowanie – hotele, pensjonaty, domy wakacyjne – ma przejść na stawkę 21 procent. Dla kultury, sportu i mediów ma pozostać stawka obniżona. Na rynku nieruchomości z kolei spodziewane są zmiany w podatku od przeniesienia własności: dla drugich mieszkań i lokali inwestycyjnych ma obowiązywać 8 procent, przy utrzymaniu 2 procent dla głównego miejsca zamieszkania. Dla młodych kupujących pierwszą nieruchomość planowane jest podniesienie progu zwolnienia, co może ułatwić wejście na rynek mimo wyższych stóp procentowych i kosztów życia.

W rachunkach za energię w 2026 roku przewidywany jest nieco wyższy stały rabat podatkowy, niezależny od zużycia, co ma złagodzić presję kosztową u firm i gospodarstw domowych. Jednocześnie systematycznie porządkowane ma być opodatkowanie nośników energii – w tym wprowadzenie stawki dla wodoru, na poziomie odpowiadającym wyższej taryfie dla energii elektrycznej. W tle trwają również prace nad ograniczeniem agresywnego planowania podatkowego w obszarze dywidend oraz – co istotne dla firm inwestujących w fotowoltaikę – rozważane jest wycofanie systemu nettingu od 2027 roku, co może zmienić opłacalność części projektów.

Co to wszystko oznacza w praktyce? Dla wielu przedsiębiorców rok 2026 może być droższy: wyższe podatki majątkowe, ograniczenia ulg, wzrost kosztów pracy oraz wyższy VAT w turystyce. Z drugiej strony widać kierunek wspierający innowacje i porządkowanie systemu: korzystniejsze opodatkowanie opcji pracowniczych, więcej klarowności w sukcesji i restrukturyzacjach, lekkie odciążenie w rachunkach za energię oraz stabilizacja stawek VAT w kulturze. To dobry moment, żeby zawczasu policzyć wpływ zmian na Twoją firmę: sprawdzić strukturę współpracy z podwykonawcami, zaktualizować politykę wynagrodzeń, porównać scenariusze inwestycji (w tym nieruchomości i OZE), a także uporządkować kwestie sukcesyjne w spółkach rodzinnych. Jeśli działasz jako ZZP, szczególną uwagę zwróć na docelowy poziom ulgi dla samozatrudnionych oraz na nowe kryteria rozróżniania zleceń B2B i etatów – odpowiednia umowa, sposób wykonywania zlecenia i wysokość stawki godzinowej będą kluczowe.

Oczywiście o zmianach jakie się pojawia, poinformuje Państwa na pewno.