Czy banki powinny mieć dostęp do danych z rejestrów gminnych?

Trwają konsultacje rządowe w Holandii

W Holandii trwają rządowe konsultacje dotyczące zmiany przepisów, która może znacząco wpłynąć na ochronę danych osobowych mieszkańców. Chodzi o planowane umożliwienie bankom dostępu do danych zgromadzonych w Basisregistratie Personen, czyli gminnym rejestrze ludności. Rejestr ten zawiera podstawowe informacje o mieszkańcach, takie jak dane identyfikacyjne i adresowe, które do tej pory były wykorzystywane głównie przez instytucje publiczne.

Zmiana przepisów ma umożliwić bankom bezpośrednie sprawdzanie danych klientów w BRP. Oficjalnym celem jest usprawnienie identyfikacji klientów oraz wypełnianie obowiązków wynikających z przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Według rządu obecne procedury są czasochłonne, kosztowne i często prowadzą do wielokrotnego proszenia klientów o te same dokumenty. Dostęp do rejestru gminnego miałby uprościć te procesy i ograniczyć liczbę błędów.

Z perspektywy władz identyfikacja klientów bankowych została uznana za działanie o „ważnym interesie społecznym”. To właśnie ta kwalifikacja ma stanowić podstawę prawną do udostępniania danych z BRP instytucjom finansowym. Jednocześnie podkreśla się, że dostęp miałby być ściśle ograniczony wyłącznie do celów identyfikacyjnych, bez możliwości wykorzystywania danych do celów komercyjnych czy marketingowych. Banki, zanim uzyskałyby taki dostęp, musiałyby przejść odrębne postępowanie autoryzacyjne i spełnić określone wymogi techniczne oraz organizacyjne.

Mimo tych zapewnień propozycja budzi wiele pytań i wątpliwości. Rozszerzenie kręgu podmiotów mających dostęp do centralnych rejestrów ludności oznacza bowiem kolejny krok w stronę szerszego obiegu danych osobowych. Dla wielu osób kluczowe jest pytanie, gdzie przebiega granica między bezpieczeństwem systemu finansowego a prawem obywateli do prywatności. Nawet jeśli dostęp ma być formalnie ograniczony, sam fakt otwarcia rejestrów gminnych dla banków zmienia dotychczasowy model ochrony danych.

Warto również pamiętać, że tego typu zmiany często mają charakter precedensowy. Raz przyznany dostęp jednemu sektorowi może w przyszłości prowadzić do kolejnych rozszerzeń, co rodzi obawy o stopniowe osłabianie kontroli obywateli nad własnymi danymi. Z drugiej strony banki od lat podkreślają, że ponoszą coraz większą odpowiedzialność regulacyjną i są zobowiązane do bardzo rygorystycznych kontroli, które bez dostępu do wiarygodnych źródeł danych są trudne do realizacji.

Na tym etapie decyzja jeszcze nie zapadła. Trwają publiczne konsultacje, w ramach których każdy może wyrazić swoją opinię na temat planowanych zmian. Konsultacje prowadzone są przez Rijksoverheid i potrwają do 23 marca. To ważny moment, w którym głos mieszkańców może mieć realny wpływ na ostateczny kształt przepisów.

Dyskusja wokół dostępu banków do danych z rejestrów gminnych dotyka fundamentalnych kwestii związanych z prywatnością, zaufaniem do instytucji oraz rolą państwa w ochronie danych osobowych. Niezależnie od tego, jakie stanowisko się zajmuje, warto być świadomym planowanych zmian i aktywnie uczestniczyć w konsultacjach, zanim nowe regulacje wejdą w życie.

Overheid.nl | Consultatie Besluit tot wijziging Besluit BRP i.v.m. derdenaanwijzing banken